2

Modelmakerij

Scheepsmodellen vormen nog altijd een belangrijke schakel in het onderzoek van MARIN. Ondanks de toenemende mogelijkheden van computerprogramma’s, blijven modelproeven noodzakelijk om het gedrag van een schip goed te kunnen voorspellen.

In de modelmakerij worden alle modellen op schaal gemaakt. Ooit werd in 1932 begonnen met model 1, onlangs hebben we model 10.000 gemaakt.

MARIN beschikt over een eigen modelmakerij in Ede waar alle modellen worden gemaakt. Oorspronkelijk alleen van hout, maar tegenwoordig gebruiken we ook nieuwere materialen zoals piepschuim en carbon. Het gewicht van het werkelijke schip bepaalt van welk materiaal het model wordt gemaakt; hoe lichter het schip, hoe lichter het materiaal.

Bij de bouw van een houten model wordt begonnen met het maken van een ruwmodel. Dit ruwmodel wordt opgebouwd door lagen hout van 50 mm dikte op elkaar te lijmen. De houtsoort die we daarvoor gebruiken is Abachi, omdat dit hout relatief goedkoop is en in brede delen te verkrijgen is. De delen worden met behulp van een CNC-freesmachine 10 mm groter gefabriceerd zodat er  genoeg hout is om het model daarna precies op maat te maken.

modelmakerij-1

Frezen

De uiteindelijke vorm krijgt het model in een grote computergestuurde freesmachine. Deze machine heeft een bereik heeft van 25 x 5 x 2,75 meter  en kan de modellen in één bewerking op maat frezen. Het frezen van een model duurt gemiddeld twee dagen, met soms snelheden van veertig meter per minuut. De modellen worden bijna geheel vijf-assig bewerkt, wat wil zeggen dat de freesbeitel steeds loodrecht op het oppervlak staat. Hierdoor ontstaat een oppervlak dat nauwelijks nog hoeft te worden nabewerkt. Ook boort die freesmachine allerlei gaten in het model, bijvoorbeeld voor de boegschroef, de schroefas en het roer.

Kunststof

Een nieuwe ontwikkeling is het maken van kunststofmodellen, wat minder arbeidsintensief is dan de productie van houten modellen. Eerst wordt een kern van piepschuim gefreesd. Hier overheen komt een mat van koolstof waarop een laag pasta wordt aangebracht. Dit wordt vervolgens op maat gefreesd. Kunststof wordt momenteel gebruikt voor de kleinere en minder gecompliceerde modellen.

Ook carbon is een lichter materiaal dat bijvoorbeeld wordt gebruikt voor het vervaardigen van modellen van catamarans, trimarans en reddingsbootjes – schepen met een kleine diepgang en laag gewicht. Eerst wordt een mal gemaakt van de buitenkant van de romp. In deze mal wordt carbon-vezeldoek aangebracht en hierover heen wordt hars geïnjecteerd. Daarna wordt de mal vacuüm gezogen en moet het model twee dagen uitharden.

Wanneer de modellen klaar zijn, worden ze in de spuiterij ‘MARIN-geel’ gespoten. Deze felle kleur is goed zichtbaar in het water en op foto’s en film.

Lees meer

Wist je dat

de freesmachine soms snelheden van veertig meter per minuut haalt?

In beeld

Deel deze pagina